Trong một nhóm idol, việc một thành viên rời đi không chỉ đơn thuần là chuyện giảm quân số. Thế giới quan thay đổi, trục trung tâm về màu giọng và hiệu ứng trình diễn của đội hình lung lay, đường cảm xúc của fandom cũng bị chia cắt. Đặc biệt từ sau năm 2020, K-pop vừa bành trướng toàn cầu vừa chứng kiến sự gắn kết fandom mạnh hơn rất nhiều, nên chỉ một tin rời nhóm cũng đủ làm rung chuyển đồng thời cộng đồng người hâm mộ tại Hàn Quốc lẫn Bắc Mỹ, châu Âu, Đông Nam Á và Hoa ngữ. Việc Heeseung (ENHYPEN) và Mark (NCT) rời nhóm gây chấn động lớn cũng nằm trong mạch ấy. Nhìn vào các trường hợp thành viên rời nhóm gần đây, bối cảnh mỗi người một khác nhưng những gì còn lại phía sau thì luôn giống nhau: sốc, hỗn loạn, mất mát, và câu hỏi “Từ nay đội hình này sẽ trở thành một nhóm như thế nào?”.
◆ Heeseung (ENHYPEN)
Tháng 3 vừa qua, công ty quản lý ENHYPEN là BELIFT LAB thông báo “Heeseung rời ENHYPEN, nhóm sẽ tái cơ cấu thành đội hình 6 người”. Theo giải thích của công ty, sau quá trình trao đổi sâu về định hướng tương lai, phía công ty tôn trọng việc Heeseung có định hướng âm nhạc rất rõ ràng nên quyết định hỗ trợ anh chuẩn bị hoạt động solo. Heeseung cũng gửi lời tới fan: “Nhờ các thành viên và ENGENE (tên fandom của ENHYPEN), mình mới có thể từng bước tiến gần tới ước mơ”, đồng thời hẹn sẽ sớm trở lại với album mới. Tức là, trọng tâm của tuyên bố chính thức không phải là rời nhóm do mâu thuẫn bóc phốt, mà là quyết định xoay quanh con đường sự nghiệp và hướng đi âm nhạc.
Nhưng cách người hâm mộ đón nhận lại hoàn toàn khác. Ngay sau thông báo, mạng xã hội bùng nổ sốc và hoang mang; chỉ trong một ngày, hàng trăm nghìn chữ ký được tập hợp trong các kiến nghị, rồi nhanh chóng vượt mốc một triệu. Fan đặt câu hỏi gay gắt: “Vì sao hoạt động solo và hoạt động nhóm không thể song song?”. Các thành viên còn lại cũng lên tiếng ngay: “Khoảng thời gian bên Heeseung quý giá đến mức khó nói hết bằng lời”, “Tôn trọng và ủng hộ lựa chọn cùng khởi đầu mới của Heeseung”. Đồng thời, họ nói “Điều đau lòng nhất là việc fan lo lắng và mệt mỏi”, cho thấy chính các thành viên cũng không hề ở trong tâm thế ‘bình thản tiễn bạn đi’. Việc Heeseung rời nhóm trở thành một trong những cú sốc của lịch sử rời nhóm K-pop khi một trụ cột ở thời kỳ đỉnh cao ra đi không phải do hết hợp đồng, mà sau khi điều chỉnh nội bộ về định hướng.
◆ Mark (NCT)
Ngày 3 vừa qua, SM Entertainment thông báo Mark chấm dứt hợp đồng độc quyền và kết thúc toàn bộ hoạt động tại NCT, NCT 127, NCT DREAM. Kể từ khi ra mắt NCT năm 2016, Mark đảm nhiệm vai trò gần như then chốt trong rap, trình diễn, phỏng vấn tiếng Anh và câu chuyện mở rộng toàn cầu của nhóm. Bởi vậy, fan không coi việc Mark rời đi là một màn thay người đơn giản, mà là sự ra đi của một phần bản sắc NCT. Trong thư gửi fan, Mark nói “Không phải là không sợ hãi, nhưng đây là quyết định đã suy nghĩ rất lâu một cách chân thành”; công ty cũng đánh giá cao cống hiến của Mark và chúc anh có khởi đầu mới.
Dẫu vậy, phản ứng của fan gần như rơi vào trạng thái hoảng loạn. Trong cú sốc lớn của cộng đồng NCT, truyền thông nước ngoài bình luận “Sự rời đi sau 10 năm đã tạo ra sóng chấn động khắp ngành K-pop”. Đáng chú ý hơn là phản ứng của các thành viên còn lại. Jeno tâm sự trên nền tảng giao lưu với fan: “Lần đầu trải qua chuyện này nên không biết phải làm sao; rốt cuộc có lẽ bọn mình đã không xử lý tốt tình huống, xin lỗi mọi người”. Anh nói tiếp: “Buồn thật đấy nhưng đây cũng là câu chuyện của chúng ta; buồn một chút thôi rồi lại cùng tạo nên những kỷ niệm hạnh phúc”. Doyoung cũng bày tỏ mong muốn giữ gìn sự chân thành trong các mối quan hệ.
◆ Soojin ((G)I-DLE)
Tháng 8/2021, CUBE Entertainment thông báo Soojin rời nhóm sau khi nghi vấn bạo lực học đường kéo dài, và (G)I-DLE tái cơ cấu thành đội hình 5 người. Khi đó, Soojin là một trong những thành viên chủ lực gánh vác phần trình diễn và bầu không khí trên sân khấu; vụ việc lại trùng khớp với làn sóng bàn luận rộng khắp của xã hội Hàn về vấn nạn bạo lực học đường nên sức ảnh hưởng càng lớn. Ở góc độ nhóm, đây là giai đoạn đà tăng trưởng mạnh, nên việc Soojin rời đi không chỉ là tổn hại hình ảnh, mà còn đặt ra câu hỏi liệu đội hình có thể tiếp tục duy trì hay không.
Đáng chú ý, đây là trường hợp cảm xúc của các thành viên còn lại được công khai khá rõ ràng. Sau khi Soojin rời nhóm, trong năm 2023 các thành viên hồi tưởng trên sóng truyền hình rằng đó là “thời khắc khó khăn nhất kể từ khi debut”. Minnie nói “Tôi lo không biết liệu có thể trở lại Hàn Quốc nữa hay không”; Miyeon chia sẻ “Nghĩ tới khoảng trống mà fan sẽ cảm nhận, chúng tôi cố gắng làm việc chăm chỉ hơn”. Soyeon bộc bạch “Từng tin rằng có thể chúng tôi sẽ không gượng dậy nổi” và “Cảm thấy áp lực rất lớn rằng phải viết ra bài hát thật sự xuất sắc”. Tức là, không chỉ fan bị sốc; chính các thành viên cũng lo lắng cho sự tồn tại của nhóm. Về sau, (G)I-DLE tái bứt phá với TOMBOY và Nxde, nhưng việc Soojin rời nhóm lại trở thành vết sẹo khiến hành trình gượng dậy ấy càng kịch tính. Fandom cũng chia hai luồng: mong Soojin trở lại và ủng hộ đội hình 5 người; tranh luận kéo dài cả trong cộng đồng fan quốc tế.
◆ Jinni (NMIXX)
Tháng 12/2022, JYP Entertainment thông báo “Jinni rời nhóm vì lý do cá nhân” và chấm dứt hợp đồng độc quyền. Vấn đề nằm ở chỗ thông báo quá đột ngột và phần giải thích quá ngắn. Từ những ngày đầu debut cùng NMIXX, Jinni đã gây chú ý mạnh về ngoại hình và trình diễn, lại cộng thêm câu chuyện thực tập sinh lâu năm nên vị thế trong fandom rất lớn. Thế nhưng ngay khi hoạt động đang vào guồng, việc tuyên bố rời nhóm mà không có lời giải thích cụ thể nào đã khiến fan sốc nặng vì chính việc không thể nắm bắt được sự thật.
Cảm xúc của các thành viên còn lại không được bộc lộ trực tiếp và dài như các trường hợp khác. Tuy vậy, trong lần comeback đầu tiên với đội hình 6 người năm 2023, trưởng nhóm Haewon nói “Hãy tiếp tục yêu thương và ủng hộ đội hình 6 người hiện tại”, thể hiện quyết tâm tái thiết bản sắc nhóm. Sau khi Jinni rời đi, có thể hiểu phản ứng của các thành viên nghiêng về tái cấu trúc đội hình hơn là bày tỏ cảm xúc. Tuy nhiên, sự im lặng và tiết chế lại bị fan cảm nhận như một khoảng trống lớn hơn. Trường hợp của Jinni trở thành ví dụ điển hình cho thấy lý do rời nhóm càng mơ hồ thì cú sốc của fandom càng kéo dài.
◆ Seunghan (RIIZE)
Quyết định rời RIIZE của Seunghan vào năm 2024 có cấu trúc sự kiện rất khác thường. Trước đó, vì tranh cãi đời tư, Seunghan đã tạm dừng hoạt động từ năm 2023; sang tháng 10/2024, công ty thông báo anh sẽ trở lại, nhưng chỉ sau hai ngày lại ra thông báo rời nhóm dứt điểm. Wizard Production (công ty con của SM Entertainment) xin lỗi vì gây hoang mang cho fan và thừa nhận “Quyết định cho trở lại thực chất đã gây ra sự hỗn loạn và đau đớn lớn hơn”. Bản thân Seunghan cũng viết thư tay: “Đã suy nghĩ rất lâu xem liệu mình có đang đưa ra quyết định ích kỷ, có gây tổn hại cho các thành viên và công ty hay không; cuối cùng mình thấy lùi lại là đúng”.
Sau quyết định rời nhóm của Seunghan, một bộ phận fan Hàn phản đối mạnh mẽ, trong khi cộng đồng fan quốc tế lại nổi sóng ủng hộ anh trở lại. Việc Seunghan rời đi không chỉ là chuyện ‘vấn đề của một thành viên’, mà còn phơi bày việc tiếng nói của fandom nào có ảnh hưởng lớn hơn tới quyết định sau cùng. Do đã dừng hoạt động khá lâu vì lùm xùm, cảm xúc chi tiết của các thành viên không lộ diện nhiều; nhưng trong bức thư, câu “Không muốn gây tổn hại cho các thành viên” cho thấy gánh nặng nội bộ là không nhỏ. Trường hợp này phác họa rõ ràng mức độ mong manh của K-pop thập niên 2020 giữa thế tam giác nghệ sĩ – công ty – fandom trong và ngoài nước.
Như vậy, việc một thành viên rời nhóm luôn kéo theo hàng loạt dư chấn. Trong bối cảnh K-pop đã trở thành một ngành công nghiệp toàn cầu, cảm xúc và hành vi tiêu dùng của fandom đa quốc gia lập tức bị chao đảo, còn các thành viên ở lại cũng trải qua rõ rệt những cảm giác bất an, áy náy và mất mát. Xưa cũng như nay, sự rời đi của một thành viên vẫn là một trong những cú sốc lớn nhất của K-pop.